Cách Tính Khấu Hao Tài Sản Cố Định
3 Phương Pháp, Ví Dụ Số Và Tác Động Tới Dòng Tiền
- Văn bản đang áp dụng: Thông tư 45/2013/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 28/2017/TT-BTC và Thông tư 30/2025/TT-BTC). Quyết định 1760/QĐ-BTC ngày 01/07/2026 công bố thông tư này tiếp tục hiệu lực tới khi có văn bản thay thế, nhưng không quá 31/12/2026.
- Tài sản chỉ phải khấu hao khi đồng thời: mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai, dùng trên 1 năm, và nguyên giá từ 30 triệu đồng trở lên.
- Đường thẳng: Mức khấu hao năm = Nguyên giá ÷ Số năm trích khấu hao. Thiết bị 360 triệu đồng trích 4 năm là 90 triệu đồng/năm, 7,5 triệu đồng/tháng.
- Số dư giảm dần có điều chỉnh: Tỷ lệ nhanh = Tỷ lệ đường thẳng × hệ số 1,5 (đến 4 năm), 2,0 (trên 4 đến 6 năm) hoặc 2,5 (trên 6 năm), áp lên giá trị còn lại. Chỉ dùng cho tài sản mới, thuộc nhóm máy móc, thiết bị đáp ứng điều kiện.
- Khấu hao làm giảm lợi nhuận nhưng không làm giảm tiền. Tiền đã ra khỏi tài khoản ngay lúc mua tài sản, và đó là bẫy dòng tiền founder hay rơi vào sau khi gọi vốn.
Cách tính khấu hao tài sản cố định là việc của kế toán, nhưng hệ quả của nó nằm trên bàn của founder: lợi nhuận báo cáo, số thuế phải nộp, EBITDA mà nhà đầu tư dùng để định giá, và cả kế hoạch mua sắm sau khi nhận vốn. Tôi thấy nhiều founder chỉ biết một con số khấu hao mỗi tháng do kế toán đưa, không biết con số đó được chọn theo phương pháp nào, trong khung thời gian nào, và chỉ cần đổi lựa chọn là lợi nhuận năm đầu có thể chênh gấp đôi. Bài này tóm tắt quy định đang áp dụng, bảng khung thời gian cho các nhóm tài sản startup hay có, ba ví dụ tính từng bước cho ba phương pháp, tác động tới dòng tiền và 5 lỗi hay gặp. Mọi điểm liên quan tới quy định và thuế trong bài cần kế toán hoặc tư vấn thuế của bạn xác nhận trước khi áp dụng.
Quy định đang áp dụng và tài sản nào phải khấu hao
Văn bản
- Thông tư 45/2013/TT-BTC ngày 25/04/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định, hiệu lực từ 10/06/2013.
- Được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 28/2017/TT-BTC và Thông tư 30/2025/TT-BTC (ban hành 30/05/2025, hiệu lực 15/07/2025). Thông tư 30/2025 bổ sung một khoản về giãn, tạm hoãn trích khấu hao cho nhóm doanh nghiệp 100% vốn nhà nước trong một số lĩnh vực; không đổi ngưỡng 30 triệu đồng, phương pháp hay khung thời gian.
- Quyết định 1760/QĐ-BTC ngày 01/07/2026 công bố Thông tư 45/2013/TT-BTC tiếp tục có hiệu lực từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2025 cho đến khi có văn bản thay thế, nhưng không quá ngày 31/12/2026.
Lưu ý thời điểm: vì hiệu lực được công bố có mốc không quá 31/12/2026, rất có thể sẽ có văn bản mới thay thế. Trước khi chốt số liệu cho năm tài chính 2026 hoặc lập kế hoạch khấu hao nhiều năm, hãy nhờ kế toán kiểm tra văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm đó.
Ba điều kiện để ghi nhận tài sản cố định
Một tài sản được ghi nhận là tài sản cố định và phải trích khấu hao khi thoả mãn đồng thời:
- Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng.
- Thời gian sử dụng trên 1 năm.
- Nguyên giá được xác định tin cậy và có giá trị từ 30 triệu đồng trở lên.
Hệ quả thực tế với startup: một laptop 25 triệu đồng không phải tài sản cố định dù dùng 3 năm, nên không trích khấu hao theo thông tư này mà xử lý như công cụ, dụng cụ. Một cụm máy chủ 360 triệu đồng thì có.
Những khoản hay bị nhầm
- Chi phí thành lập, đào tạo nhân viên, chi phí giai đoạn nghiên cứu không ghi nhận là tài sản cố định vô hình mà được phân bổ vào chi phí trong thời gian tối đa không quá 3 năm.
- Tài sản đã khấu hao hết nhưng vẫn đang dùng thì không trích tiếp.
- Quyền sử dụng đất lâu dài không trích khấu hao.
Các con số này sẽ xuất hiện trong báo cáo tài chính: nguyên giá và hao mòn luỹ kế trên bảng cân đối kế toán, chi phí khấu hao trong chi phí trên báo cáo kết quả kinh doanh.
Khung thời gian trích khấu hao cho các nhóm tài sản thường gặp
Phụ lục I của Thông tư 45/2013/TT-BTC quy định khung thời gian tối thiểu và tối đa cho từng nhóm tài sản. Doanh nghiệp tự chọn số năm trong khung, căn cứ vào điều kiện sử dụng thực tế. Bảng dưới trích một số nhóm startup hay gặp; danh mục đầy đủ dài hơn nhiều, kế toán cần tra đúng nhóm của từng tài sản.
| Nhóm tài sản | Khung thời gian (năm) | Ví dụ ở startup |
|---|---|---|
| Nhà cửa loại kiên cố | 25 – 50 | Văn phòng, nhà xưởng tự xây |
| Nhà cửa khác | 6 – 25 | Kho tạm, nhà xưởng khung nhẹ |
| Máy móc, thiết bị thông tin, điện tử và phần mềm tin học phục vụ quản lý | 3 – 8 | Máy chủ, thiết bị mạng, phần mềm quản trị |
| Thiết bị tính toán, đo lường | 5 – 8 | Thiết bị đo, kiểm định trong sản xuất |
| Phương tiện vận tải đường bộ | 6 – 10 | Xe tải giao hàng, xe công ty |
| Máy móc, thiết bị dùng trong ngành chế biến thực phẩm | 7 – 15 | Bếp trung tâm, dây chuyền đóng gói thực phẩm |
| Tài sản cố định vô hình khác | 2 – 20 | Bản quyền, giấy phép có thời hạn |
Chọn số năm ngắn trong khung làm chi phí khấu hao mỗi năm cao hơn, lợi nhuận những năm đầu thấp hơn. Chọn số năm dài thì ngược lại. Không có lựa chọn nào "đúng" cho mọi công ty; điều quan trọng là số năm phản ánh gần với thời gian tài sản thực sự tạo ra giá trị, và được áp dụng nhất quán.
Cách tính khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng
Khấu hao đường thẳng
Mức khấu hao năm = Nguyên giá ÷ Thời gian trích khấu hao (năm)
Mức khấu hao tháng = Mức khấu hao năm ÷ 12
Nguyên giá gồm giá mua (không gồm thuế giá trị gia tăng được khấu trừ) cộng các chi phí trực tiếp để đưa tài sản vào sử dụng như vận chuyển, lắp đặt, chạy thử.
Việc trích khấu hao được thực hiện theo nguyên tắc tròn ngày, bắt đầu từ ngày tài sản tăng và thôi trích từ ngày tài sản giảm. Nhiều phần mềm kế toán xử lý tháng đầu bằng cách lấy mức khấu hao tháng chia số ngày của tháng, nhân số ngày sử dụng thực tế.
Dữ liệu: giá mua chưa gồm thuế GTGT 350 triệu đồng, chi phí lắp đặt 10 triệu đồng. Đưa vào sử dụng ngày 16/03. Chọn thời gian trích khấu hao 4 năm (trong khung 3–8 năm).
Bước 1 — Nguyên giá. 350 + 10 = 360 triệu đồng.
Bước 2 — Mức năm và mức tháng. 360 ÷ 4 = 90 triệu đồng/năm. 90 ÷ 12 = 7,5 triệu đồng/tháng.
Bước 3 — Tháng 3. Tài sản được dùng từ 16/03 đến 31/03, tức 16 ngày trên 31 ngày của tháng. 7,5 × 16 ÷ 31 ≈ 3,87 triệu đồng.
Bước 4 — Năm đầu. Tháng 4 đến tháng 12 là 9 tháng đủ: 9 × 7,5 = 67,5 triệu đồng. Tổng năm đầu ≈ 3,87 + 67,5 = 71,37 triệu đồng, không phải 90 triệu đồng.
Phương pháp đường thẳng đơn giản, dễ giải thích với nhà đầu tư và làm lợi nhuận các năm đều đặn. Đa số doanh nghiệp dùng phương pháp này cho gần như mọi tài sản.
Phương pháp số dư giảm dần có điều chỉnh: điều kiện, hệ số và ví dụ
Khi nào được dùng
Phương pháp này dành cho doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực có công nghệ đòi hỏi thay đổi, phát triển nhanh. Tài sản áp dụng phải là tài sản cố định đầu tư mới, chưa qua sử dụng, thuộc nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ làm việc đo lường, thí nghiệm theo điều kiện của thông tư. Không áp dụng cho nhà cửa hay xe của văn phòng.
Công thức và hệ số điều chỉnh
Mức khấu hao năm = Giá trị còn lại đầu năm × Tỷ lệ khấu hao nhanh
Tỷ lệ khấu hao nhanh = (1 ÷ Thời gian trích khấu hao) × Hệ số điều chỉnh
| Thời gian trích khấu hao | Hệ số điều chỉnh |
|---|---|
| Đến 4 năm | 1,5 |
| Trên 4 năm đến 6 năm | 2,0 |
| Trên 6 năm | 2,5 |
Những năm cuối, khi mức khấu hao tính theo số dư giảm dần bằng hoặc thấp hơn mức bình quân (giá trị còn lại chia số năm còn lại), từ năm đó mức khấu hao tính bằng giá trị còn lại chia cho số năm sử dụng còn lại.
Dữ liệu: nguyên giá 600 triệu đồng, thời gian trích khấu hao 5 năm.
Bước 1 — Tỷ lệ. Tỷ lệ đường thẳng = 1 ÷ 5 = 20%. Thời gian 5 năm thuộc nhóm trên 4 đến 6 năm nên hệ số 2,0. Tỷ lệ nhanh = 20% × 2,0 = 40%.
Bước 2 — Năm 1. 600 × 40% = 240. Bình quân còn lại = 600 ÷ 5 = 120. 240 lớn hơn 120 nên giữ 240. Giá trị còn lại 360.
Bước 3 — Năm 2. 360 × 40% = 144. Bình quân = 360 ÷ 4 = 90. Giữ 144. Còn lại 216.
Bước 4 — Năm 3. 216 × 40% = 86,4. Bình quân = 216 ÷ 3 = 72. Giữ 86,4. Còn lại 129,6.
Bước 5 — Năm 4. 129,6 × 40% = 51,84. Bình quân = 129,6 ÷ 2 = 64,8. Vì 51,84 thấp hơn 64,8 nên chuyển sang chia đều: 64,8. Còn lại 64,8.
Bước 6 — Năm 5. 64,8. Giá trị còn lại về 0. Tổng 5 năm = 240 + 144 + 86,4 + 64,8 + 64,8 = 600 triệu đồng.
| Năm | Đường thẳng (triệu đồng) | Số dư giảm dần (triệu đồng) | Chênh lệch chi phí |
|---|---|---|---|
| 1 | 120 | 240 | +120 |
| 2 | 120 | 144 | +24 |
| 3 | 120 | 86,4 | −33,6 |
| 4 | 120 | 64,8 | −55,2 |
| 5 | 120 | 64,8 | −55,2 |
| Tổng | 600 | 600 | 0 |
Tổng chi phí sau 5 năm không đổi, chỉ khác thời điểm ghi nhận. Năm đầu, số dư giảm dần ghi chi phí gấp đôi đường thẳng, lợi nhuận năm đầu thấp hơn 120 triệu đồng. Thông tư cũng cho phép doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả trích khấu hao nhanh nhưng tối đa không quá 2 lần mức xác định theo đường thẳng để nhanh chóng đổi mới công nghệ; điều kiện cụ thể và việc chi phí đó có được trừ khi tính thuế hay không cần kế toán xác nhận.
Nhận Trọn Ebook "13 Bước Xây Dựng Công Ty" Miễn Phí
Ebook đầy đủ (không phải 1 chapter) — hướng dẫn từng bước xây dựng công ty sẵn sàng gọi vốn, gửi ngay về email, hoàn toàn miễn phí.
Nhận trong 60 giây · Không spam · Hủy bất cứ lúc nào
Phương pháp theo số lượng, khối lượng sản phẩm
Phương pháp này hợp với máy móc gắn trực tiếp với sản xuất, xác định được tổng sản lượng theo công suất thiết kế, và có công suất sử dụng thực tế bình quân không thấp hơn công suất thiết kế theo điều kiện của thông tư.
Mức khấu hao trên 1 đơn vị sản phẩm = Nguyên giá ÷ Tổng sản lượng theo công suất thiết kế
Mức khấu hao trong kỳ = Sản lượng thực tế trong kỳ × Mức khấu hao trên 1 đơn vị
Dữ liệu: nguyên giá 450 triệu đồng, tổng sản lượng theo công suất thiết kế 1.500.000 sản phẩm.
Bước 1 — Mức trên 1 sản phẩm. 450.000.000 ÷ 1.500.000 = 300 đồng/sản phẩm.
Bước 2 — Năm 1 sản xuất 420.000 sản phẩm. 420.000 × 300 = 126 triệu đồng.
Bước 3 — Năm 2 sản xuất 360.000 sản phẩm. 360.000 × 300 = 108 triệu đồng.
Ưu điểm lớn nhất: chi phí khấu hao đi theo sản lượng, nên giá thành mỗi sản phẩm ổn định và biên lợi nhuận gộp không bị méo trong tháng thấp điểm. Nhược điểm là cần theo dõi sản lượng từng máy chặt chẽ.
Khấu hao tác động tới lợi nhuận, thuế và dòng tiền thế nào
| Chỉ số | Khấu hao có làm thay đổi không | Ghi chú cho founder |
|---|---|---|
| Lợi nhuận trước thuế và sau thuế | Có, giảm | Đổi phương pháp hoặc số năm là lợi nhuận từng năm đổi theo |
| Thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp | Có, nếu chi phí khấu hao được trừ | Chỉ phần trích đúng quy định mới được tính; kế toán xác nhận |
| EBITDA | Không | EBITDA cộng lại khấu hao, nên nhà đầu tư dùng để so các công ty chọn phương pháp khác nhau |
| Tiền mặt | Không trực tiếp | Tiền ra lúc mua tài sản; khấu hao chỉ chia chi phí đó theo năm trên sổ sách |
| Giá trị tài sản trên bảng cân đối | Có, giảm dần | Giá trị còn lại = Nguyên giá − Hao mòn luỹ kế |
Máy móc ở ví dụ số dư giảm dần, năm 1. Giả định cho ví dụ: thuế suất 20%, toàn bộ chi phí khấu hao được trừ khi tính thuế.
Đường thẳng: chi phí 120 triệu đồng → thuế giảm 120 × 20% = 24 triệu đồng.
Số dư giảm dần: chi phí 240 triệu đồng → thuế giảm 240 × 20% = 48 triệu đồng.
Chênh lệch 24 triệu đồng tiền thuế được nộp muộn hơn ở năm 1. Tổng 5 năm như nhau, chỉ khác thời điểm. Thuế suất và điều kiện được trừ thực tế của doanh nghiệp bạn cần kế toán xác nhận theo luật thuế hiện hành.
Khi dựng mô hình tài chính để gọi vốn, hãy lập kế hoạch mua sắm tài sản trước rồi mới tính khấu hao từ đó, thay vì cho khấu hao tăng đều theo doanh thu. Nhà đầu tư định giá theo bội số EBITDA sẽ nhìn EBITDA, còn nhà đầu tư nhìn dòng tiền sẽ trừ lại khoản chi mua tài sản. Không cách trình bày nào giấu được tiền đã chi.
Case thật: mua sắm thiết bị quá tay ngay sau khi có tiền
ViVi Digital là agency sản xuất video. Sai lầm của chúng tôi sau khi có tiền là mua sắm thiết bị quá tay. Cùng lúc đó, khách hàng trả tiền trễ làm dòng tiền cạn nhanh.
Nhìn bằng ngôn ngữ của bài này, đây là bẫy kinh điển. Trên báo cáo kết quả kinh doanh, thiết bị đắt tiền chỉ hiện ra dưới dạng một khoản khấu hao nhỏ mỗi tháng, nên lợi nhuận trông vẫn ổn và không ai thấy báo động. Nhưng tiền mua thiết bị đã rời tài khoản ngay từ ngày mua. Khi khách hàng trả chậm, công ty có tài sản trên sổ nhưng không có tiền để trả lương.
Từ đó tôi áp dụng một nguyên tắc khi ngồi HĐQT: mọi khoản mua tài sản lớn phải được duyệt bằng kế hoạch dòng tiền, không phải bằng báo cáo lợi nhuận. Câu hỏi đúng không phải là "mỗi tháng khấu hao bao nhiêu" mà là "sau khi chi khoản này, công ty còn bao nhiêu tháng tiền mặt".
5 lỗi tính khấu hao tài sản cố định hay gặp
Ghi nhận tài sản dưới 30 triệu đồng là tài sản cố định
Laptop, bàn ghế, điện thoại giá trị nhỏ không đủ điều kiện nguyên giá. Ghi nhầm làm sổ tài sản cố định phình ra và sai cách phân bổ chi phí.
Chọn số năm nằm ngoài khung quy định
Muốn lợi nhuận năm đầu đẹp nên kéo thời gian trích khấu hao dài quá khung, hoặc muốn giảm thuế nên rút ngắn quá khung. Phần chênh lệch có thể bị loại khi quyết toán thuế.
Trích đủ tháng cho tháng mua tài sản
Khấu hao trích theo nguyên tắc tròn ngày. Ở ví dụ đường thẳng, năm đầu là khoảng 71,37 triệu đồng chứ không phải 90 triệu đồng.
Dùng số dư giảm dần cho tài sản không đủ điều kiện
Tài sản cũ đã qua sử dụng, nhà cửa, xe văn phòng không thuộc nhóm được áp dụng. Chi phí khấu hao nhanh ghi nhận sai có thể không được chấp nhận.
Đổi phương pháp hoặc số năm tuỳ theo lợi nhuận từng năm
Phương pháp và thời gian trích khấu hao đã chọn cần áp dụng nhất quán; việc thay đổi bị giới hạn và phải thông báo với cơ quan thuế. Nhà đầu tư làm thẩm định cũng coi việc đổi liên tục là dấu hiệu làm đẹp số liệu.
Câu Hỏi Thường Gặp
Cách tính khấu hao tài sản cố định theo đường thẳng thế nào?
Lấy nguyên giá chia cho số năm trích khấu hao đã chọn trong khung quy định, được mức khấu hao năm; chia tiếp 12 để ra mức tháng. Ví dụ 360 triệu đồng trích 4 năm là 90 triệu đồng/năm, 7,5 triệu đồng/tháng.
Tài sản bao nhiêu tiền thì phải trích khấu hao?
Theo Thông tư 45/2013/TT-BTC, tài sản cố định phải có nguyên giá từ 30 triệu đồng trở lên, thời gian sử dụng trên 1 năm và mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai. Tài sản dưới ngưỡng này thường xử lý như công cụ, dụng cụ.
Hệ số điều chỉnh khi khấu hao theo số dư giảm dần là bao nhiêu?
Hệ số 1,5 cho thời gian trích khấu hao đến 4 năm, 2,0 cho trên 4 đến 6 năm và 2,5 cho trên 6 năm. Tỷ lệ khấu hao nhanh bằng tỷ lệ đường thẳng nhân hệ số, áp lên giá trị còn lại đầu mỗi năm.
Máy vi tính, máy chủ khấu hao trong bao nhiêu năm?
Nhóm máy móc, thiết bị thông tin, điện tử và phần mềm tin học phục vụ quản lý có khung 3 đến 8 năm theo Phụ lục I Thông tư 45/2013/TT-BTC. Lưu ý máy có nguyên giá dưới 30 triệu đồng không phải tài sản cố định.
Thông tư 45/2013/TT-BTC còn hiệu lực không?
Quyết định 1760/QĐ-BTC ngày 01/07/2026 công bố thông tư này tiếp tục hiệu lực từ kỳ tính thuế năm 2025 đến khi có văn bản thay thế nhưng không quá 31/12/2026. Hãy nhờ kế toán kiểm tra văn bản đang hiệu lực trước khi quyết toán năm 2026.
Pitch Deck · Định Giá · BOD · Cap Table A–Z · Go To Market
🎯 Đúng chủ đề bài này: Ebook "13 Bước Xây Dựng Công Ty"
Toàn bộ framework từ 16 founders đã gọi được 300+ tỷ VND. Nhận link trong 3 phút.
Muốn AI review pitch deck & tài chính của bạn ngay?
Upload deck, nhận phân tích điểm yếu theo góc nhìn NĐT, hỏi đáp không giới hạn về định giá, cap table, gọi vốn — AI được train từ 14 năm kinh nghiệm thực chiến của Hải H Nguyễn.
Doanh Nghiệp Doanh Thu >1 Triệu USD/Năm?
Có thể tham gia chương trình Coaching 1vs1 trong 03 tháng (Học phí 350.000.000đ) — thực chiến như các doanh nghiệp Nina Ecom Center, VinCSS, VietContent, HOPE, VCO Group, Vua Cua, Ana Academy, Baumarkt, Erent. Điền thông tin công ty tại link đăng ký — nếu phù hợp, BeginGuru sẽ liên hệ để bạn Zoom Call 45 phút tìm hiểu với chuyên gia Hải H Nguyễn.
Hải H Nguyễn
14 năm kinh nghiệm gọi vốn thực chiến, hơn 26.000 giờ làm việc với founders, BOD 06 công ty ở Việt Nam và Mỹ. Đã trải qua bài học mua sắm thiết bị quá tay ở chính công ty mình và nay duyệt kế hoạch mua sắm tài sản ở các HĐQT tôi tham gia.