Kinh Doanh Theo Ngành 21/09/2026 bởi Hải H Nguyễn

Cách Tính Lợi Nhuận Vận Tải, Logistics
Từng Chuyến, Từng Xe Và Cả Tháng

Trả lời nhanh

Cách tính lợi nhuận vận tải, logistics thường bị làm sai vì người làm nhìn vào doanh thu cước cả tháng mà không chia ra từng km, từng chuyến. Cùng một chiếc xe chạy 9.000 km trong tháng có thể lãi 23,6 triệu đồng hoặc lỗ 8,8 triệu đồng, chỉ vì tỷ lệ km có hàng là 90% hay 70%. Với công ty logistics không sở hữu xe, con số nguy hiểm lại nằm ở chỗ khác: biên gộp mỏng và vốn ứng trước cho nhà xe lớn hơn lợi nhuận nhiều lần. Bài này dựng bảng tính bằng số liệu minh hoạ cho hai mô hình: chủ xe tự vận hành và doanh nghiệp logistics tài sản nhẹ. Bạn sẽ tính được chi phí thật của mỗi km, điểm hòa vốn theo tỷ lệ chạy có hàng, ảnh hưởng của giá dầu và thời hạn thanh toán. Phần cuối chỉ ra những điểm thuế cần kế toán xác nhận.

Công Thức Cách Tính Lợi Nhuận Vận Tải, Logistics

Vận tải bán quãng đường và năng lực chở hàng, nên đơn vị tính tự nhiên là một km hoặc một chuyến. Báo cáo lãi lỗ đi theo cùng ba tầng như ngành khác nhưng chia chi phí thành hai nhóm rõ rệt:

Lợi nhuận = Doanh thu cước − Chi phí biến đổi theo km − Chi phí cố định theo tháng

Doanh thu cước

Doanh thu bằng số km có hàng × cước bình quân mỗi km có hàng (hoặc số tấn-km nhân đơn giá). Phần km chạy rỗng, khi xe đi lấy hàng hay quay đầu không hàng, không sinh ra đồng nào nhưng vẫn tốn nhiên liệu và cầu đường. Doanh thu nên tính chưa gồm thuế giá trị gia tăng.

Chi phí biến đổi theo km

Nhiên liệu (thường là khoản lớn nhất), phí cầu đường và trạm thu phí, lốp và bảo dưỡng định kỳ theo km. Nhóm này tỷ lệ thuận với quãng đường chạy, kể cả km chạy rỗng.

Chi phí cố định theo tháng

Lương lái xe và phụ xe, khấu hao xe, lãi vay mua xe, bảo hiểm bắt buộc và bảo hiểm vật chất, đăng kiểm, phù hiệu, thiết bị giám sát hành trình, chi phí quản lý điều xe và kế toán phân bổ cho xe. Nhóm này không giảm khi xe nằm chờ hàng. Cách tính khấu hao có ở bài cách tính khấu hao tài sản cố định; khoản vay mua xe có thể được quản lý cùng các khoản nợ khác theo khái niệm debt schedule.

Bốn con số cần theo dõi cho mỗi xe

Hai mô hình, hai cách đọc lợi nhuận

Đặc điểmChủ xe tự vận hànhLogistics tài sản nhẹ
Doanh thuCước từ khách cho xe của mìnhCước thu khách, thuê lại nhà xe và đối tác
Giá vốn chínhNhiên liệu, cầu đường, lương, khấu haoCước trả nhà xe và đối tác
Biên gộpCao hơn, nhưng gánh chi phí cố định dù không có hàngThấp, nhưng chi phí cố định ít
Rủi ro chínhChạy rỗng, giá nhiên liệu, xe nằm chờVốn ứng trước, bồi thường hàng hư hoặc mất, phụ thuộc ít khách lớn
Con số cần soiTỷ lệ km có hàng, chi phí mỗi kmBiên gộp mỗi lô, chênh lệch kỳ hạn thu và trả

Ví Dụ 1: Một Xe Tải 15 Tấn, Một Tháng

Số liệu dưới đây là giả định để minh hoạ, không thuộc doanh nghiệp cụ thể nào và phải thay bằng số của bạn. Xe tải 15 tấn giá 1.400 triệu đồng, vay 60% (840 triệu đồng) với lãi 9% mỗi năm, khấu hao 8 năm, giá trị thanh lý 20% (tính khấu hao đường thẳng, lãi tính đơn giản trên dư nợ gốc ban đầu). Trong tháng xe chạy 9.000 km, trong đó 7.200 km có hàng (80%) và 1.800 km rỗng. Cước bình quân 18.000 đồng mỗi km có hàng.

Ví dụ minh hoạ — Lợi nhuận một xe tải 15 tấn trong một tháng

Bước 1 — Doanh thu cước. 7.200 km × 18.000đ = 129.600.000đ.

Bước 2 — Chi phí biến đổi theo km. Nhiên liệu: 0,30 lít mỗi km × 20.000đ mỗi lít = 6.000đ mỗi km, 9.000 km × 6.000đ = 54.000.000đ. Cầu đường: 9.000 km × 1.500đ = 13.500.000đ. Lốp và bảo dưỡng: 9.000 km × 800đ = 7.200.000đ. Tổng 74.700.000đ.

Bước 3 — Nhân công. Lái xe 13.000.000đ, phụ xe 8.000.000đ (tổng chi phí thật của mỗi người). Tổng 21.000.000đ.

Bước 4 — Chi phí cố định khác. Khấu hao: (1.400 − 280) triệu ÷ 96 tháng = 11.700.000đ. Lãi vay: 840 triệu × 9% ÷ 12 = 6.300.000đ. Bảo hiểm, đăng kiểm, phù hiệu, giám sát hành trình: 3.500.000đ. Chi phí điều xe và quản lý phân bổ: 5.000.000đ. Tổng 26.500.000đ.

Bước 5 — Lợi nhuận. Tổng chi phí 74,7 + 21,0 + 26,5 = 122.200.000đ. Lợi nhuận 129.600.000 − 122.200.000 = 7.400.000đ, biên 5,7% trên doanh thu.

Bước 6 — Chi phí mỗi km. 122.200.000 ÷ 9.000 = 13.578đ mỗi km chạy. Vì chỉ 80% km có hàng, chi phí mỗi km có hàng là 122.200.000 ÷ 7.200 = 16.972đ, thấp hơn cước 18.000đ một chút, đó chính là biên lãi mỏng.

Dòng báo cáoTháng (triệu đồng)% doanh thu
Doanh thu cước (7.200 km × 18.000đ)129,6100,0%
Nhiên liệu54,041,7%
Cầu đường13,510,4%
Lốp và bảo dưỡng7,25,6%
Lái xe và phụ xe21,016,2%
Khấu hao xe11,79,0%
Lãi vay6,34,9%
Bảo hiểm, đăng kiểm, giám sát hành trình3,52,7%
Chi phí điều xe, quản lý phân bổ5,03,9%
Tổng chi phí122,294,3%
Lợi nhuận7,45,7%

Nhiên liệu chiếm 41,7% doanh thu và tốn theo mỗi km xe chạy, kể cả km chạy rỗng. Khấu hao và lãi vay cộng lại là 18 triệu đồng mỗi tháng, phải trả dù xe đứng.

Ví Dụ 2: Tỷ Lệ Chạy Có Hàng Và Điểm Hòa Vốn

Ở Ví dụ 1, chi phí gần như không đổi khi xe chạy bao nhiêu km, còn doanh thu phụ thuộc vào km có hàng. Giữ nguyên 9.000 km, cước 18.000 đồng và chi phí 122,2 triệu đồng, ta thay đổi tỷ lệ có hàng.

Ví dụ minh hoạ — Lợi nhuận một xe theo tỷ lệ km có hàng

Ở 90% có hàng. 8.100 km × 18.000đ = 145.800.000đ. Lợi nhuận 145,8 − 122,2 = 23,6 triệu đồng, biên 16,2%.

Ở 70% có hàng. 6.300 km × 18.000đ = 113.400.000đ. Lợi nhuận 113,4 − 122,2 = −8,8 triệu đồng, biên −7,8%.

Điểm hòa vốn. Km có hàng cần thiết = 122.200.000 ÷ 18.000 = 6.789 km. Tỷ lệ có hàng = 6.789 ÷ 9.000 = 75,4%.

Giá dầu tăng 10%. Nhiên liệu tăng 54 × 10% = 5,4 triệu đồng. Ở tỷ lệ cơ sở 80%, lợi nhuận còn 7,4 − 5,4 = 2,0 triệu đồng (biên 1,5%).

Tỷ lệ km có hàngKm có hàngDoanh thu (triệu đồng)Lợi nhuận (triệu đồng)
100%9.000162,039,8
90%8.100145,823,6
80% (cơ sở)7.200129,67,4
75,4% (hòa vốn)6.789122,20
70%6.300113,4−8,8
50%4.50081,0−41,2

Công thức hòa vốn tổng quát: Tỷ lệ km có hàng hòa vốn = Tổng chi phí tháng ÷ (Tổng km × cước mỗi km có hàng). Vùng an toàn của xe này chỉ rộng 4,6 điểm phần trăm (từ 75,4% lên 80%). Nghĩa là chỉ cần vài ngày chờ hàng hoặc chạy rỗng chiều về là hết lãi tháng.

Nhìn ở mức một chuyến 1.000 km

Dùng chi phí bình quân 13.578 đồng mỗi km, một chuyến đi và về tổng 1.000 km có chi phí 13,58 triệu đồng. Kết quả tuỳ vào phần km có hàng:

Đây là lý do việc tìm hàng chiều về nên được tính riêng: chi phí cố định vẫn phải trả dù xe chạy rỗng, nên cước nhận thêm từ chiều về, miễn vượt phần chi phí biến đổi của chiều đó, luôn có lợi hơn chạy rỗng. Chi phí mỗi km bình quân chỉ là điểm xuất phát; chuyến nào cũng nên được tính lại bằng số thực của chuyến đó.

Miễn phí · Chapter PDF

Nhận Chapter Miễn Phí Ngay

"7 Sai Lầm Định Giá Startup Phổ Biến Nhất" — chapter trích từ Ebook Cách Định Giá Startup A–Z, gửi ngay về email, hoàn toàn miễn phí.

Nhận trong 60 giây · Không spam · Hủy bất cứ lúc nào

Ví Dụ 3: Công Ty Logistics Tài Sản Nhẹ Và Vốn Ứng Trước

Công ty logistics không sở hữu xe nhận đơn của khách, thuê nhà xe hoặc hãng vận tải thực hiện, và giữ phần chênh lệch. Giá vốn chính là cước trả lại cho bên vận chuyển, nên biên gộp mỏng, và lợi nhuận phụ thuộc vào quản lý công nợ, hư hỏng và lượng đơn đủ để phủ chi phí chung.

Ví dụ minh hoạ — Một tháng của công ty logistics tài sản nhẹ (12 người)

Bước 1 — Doanh thu cước. Cước thu từ khách trong tháng (chưa gồm thuế giá trị gia tăng): 4.000.000.000đ.

Bước 2 — Giá vốn. Cước trả nhà xe và đối tác vận chuyển: 3.520.000.000đ. Lợi nhuận gộp 4.000 − 3.520 = 480 triệu đồng, biên gộp 12,0%.

Bước 3 — Chi phí chung. Nhân sự điều phối và bán hàng: 250 triệu đồng. Phần mềm quản lý vận chuyển, giám sát hành trình: 40 triệu đồng. Văn phòng và quản lý: 90 triệu đồng. Bồi thường hàng hư hoặc thất lạc, phạt trễ: 20 triệu đồng. Tổng 400 triệu đồng.

Bước 4 — Lợi nhuận hoạt động. 480 − 400 = 80 triệu đồng, biên 2,0%.

Bước 5 — Vốn ứng trước. Giả sử khách trả sau 45 ngày nhưng công ty phải trả nhà xe sau 15 ngày, khoảng chênh 30 ngày. Vốn phải ứng ở mức 30 ngày giá vốn = 3.520 triệu đồng, gấp 44 lần lợi nhuận tháng (3.520 ÷ 80).

Bước 6 — Hai tác động thường gặp. Rút thời hạn thu khách từ 45 xuống 30 ngày làm chênh lệch còn 15 ngày, vốn ứng giảm một nửa còn 1.760 triệu đồng. Một lô hàng hư phải bồi thường 60 triệu đồng xoá 75% lợi nhuận tháng (60 ÷ 80).

Dòng báo cáoTháng (triệu đồng)% doanh thu
Doanh thu cước4.000100,0%
Giá vốn (cước trả nhà xe, đối tác)3.52088,0%
Lợi nhuận gộp48012,0%
Nhân sự điều phối và bán hàng2506,3%
Phần mềm, giám sát hành trình401,0%
Văn phòng, quản lý902,3%
Bồi thường, phạt trễ200,5%
Lợi nhuận hoạt động802,0%

Khoản chi hộ như phí cầu đường, bốc xếp, phí cảng đôi khi chuyển qua tài khoản công ty rồi thu lại từ khách, tương tự tiền quảng cáo chạy hộ của agency. Có ghi nhận vào doanh thu gộp hay thuần phụ thuộc vào việc công ty đóng vai trò bên chính hay đại lý; đây là chỗ cần kế toán quyết định theo Thông tư 99/2025/TT-BTC (áp dụng từ 01/01/2026, thay Thông tư 200/2014/TT-BTC). Nếu nhập cả khoản chi hộ vào doanh thu, biên gộp sẽ hiển thị thấp hơn thực chất.

Công Nợ, Thuế Và Những Điểm Cần Kế Toán Xác Nhận

Công nợ với khách và nhà xe

Cả hai mô hình đều bị thứ tự dòng tiền chi phối. Chủ xe phải trả nhiên liệu và cầu đường ngay, còn cước về sau; công ty tài sản nhẹ thường trả nhà xe sớm hơn ngày khách trả mình. Cách đo tốc độ thu tiền có ở bài cách tính vòng quay khoản phải thu. Khi một khách lớn chiếm phần lớn doanh thu, việc họ trả chậm là đủ làm hụt tiền cho cả tháng; khái niệm này được giải thích ở mục thuật ngữ customer concentration.

Những điểm cần kế toán hoặc tư vấn thuế xác nhận

Bài này tính lợi nhuận quản trị. Các điểm sau ảnh hưởng đến số liệu thuế, và tôi không đưa kết luận cho từng trường hợp:

Case Thật: Bài Học Dòng Tiền Và Tài Sản Từ Các Công Ty Của Tôi

Hai case dưới đây không phải công ty vận tải, nhưng cùng cơ chế tài chính mà xe tải và logistics tài sản nhẹ gặp: kỳ hạn thanh toán của khách dài hơn chu kỳ chi tiền, và tài sản mua quá tay ăn vào dòng tiền.

Vua Cua: kỳ hạn 30 đến 60 ngày rút cạn dòng tiền

Ở Vua Cua, kênh B2B qua BigC có kỳ hạn thanh toán 30 đến 60 ngày. Đây là cơ chế cụ thể rút cạn dòng tiền và buộc công ty phải chuyển sang mô hình nhượng quyền. Bảng tính này cho thấy cùng logic: với doanh thu cước 4.000 triệu đồng mỗi tháng, mỗi 15 ngày thu tiền sớm hơn giải phóng 1.760 triệu đồng vốn ứng, lớn hơn nhiều lần lợi nhuận tháng.

ViVi Digital: thiết bị mua quá tay, khách trả trễ

ViVi Digital là agency sản xuất video do chính tôi điều hành. Sau khi có tiền, tôi mua sắm thiết bị quá tay, và khách trả tiền trễ làm cạn dòng tiền. Với chủ xe, tương đương là mua thêm xe khi chưa có tỷ lệ chạy có hàng đủ để trả khấu hao và lãi vay: 18 triệu đồng khấu hao và lãi vay mỗi xe mỗi tháng trong ví dụ trên vẫn phải trả khi xe nằm chờ.

Bối cảnh thị trường

Về phía gọi vốn của ngành, bài logistics công nghệ Việt Nam gọi vốn phân tích các vòng gọi vốn logistics công nghệ đã được xác nhận công khai và đặc thù của ngành: vốn cố định lớn ngay từ đầu, biên lợi nhuận mỏng và cạnh tranh về giá. Bảng tính trong bài này là dạng unit economics mà nhà đầu tư thường hỏi tới.

6 Lỗi Tính Lợi Nhuận Vận Tải, Logistics Hay Gặp

Lỗi 1

Tính chi phí mỗi km chỉ trên km có hàng

Nhiên liệu, cầu đường, lốp tốn cả khi chạy rỗng. Chia tổng chi phí cho km có hàng làm bạn tưởng mình đang chạy lời. Trong ví dụ, 13.578 đồng mỗi km chạy nhưng 16.972 đồng mỗi km có hàng.

Lỗi 2

Quên khấu hao và lãi vay vì "không ra khỏi ví tháng này"

Khấu hao không phải tiền mặt nhưng là chi phí thật của xe, và lãi vay là tiền mặt. Bỏ hai khoản này khỏi bảng tính làm lợi nhuận ví dụ thành hơn 25 triệu đồng thay vì 7,4 triệu đồng.

Lỗi 3

Lấy cước niêm yết thay cho cước bình quân thực nhận

Chiết khấu, hàng chiều về giá thấp, phụ phí không thu được đều kéo cước bình quân xuống. Hãy tính cước thực nhận từ sổ, không lấy bảng giá.

Lỗi 4

Không đo số ngày xe nằm chờ

Chi phí cố định chạy theo tháng, không theo chuyến. Trong ví dụ, lương, khấu hao, lãi vay và các khoản cố định khác là 47,5 triệu đồng mỗi tháng, khoảng 1,6 triệu đồng mỗi ngày; mỗi ngày xe nằm chờ là phần đó không được cước nào trả.

Lỗi 5

Với logistics tài sản nhẹ, nhìn biên gộp mà bỏ qua vốn ứng trước

Biên 12% trông ổn, nhưng nếu chênh lệch kỳ hạn thu và trả là 30 ngày, công ty cần vốn ứng bằng 44 lần lợi nhuận tháng. Theo dõi số ngày thu tiền và số ngày trả tiền mỗi tuần.

Lỗi 6

Bỏ khoản bồi thường hàng hư và phạt trễ khỏi bảng tính

Đây là khoản không đều nhưng đủ lớn: một lô hàng hư bồi thường 60 triệu đồng xoá 75% lợi nhuận tháng của công ty trong ví dụ. Nên lập quỹ dự phòng theo tỷ lệ doanh thu và xem xét bảo hiểm hàng hoá.

Câu Hỏi Thường Gặp

Chi phí lớn nhất của xe tải là gì?

Trong ví dụ minh hoạ của bài, nhiên liệu chiếm 41,7% doanh thu của xe tải 15 tấn, lớn nhất trong các khoản chi. Tỷ trọng thực tế phụ thuộc loại xe, tuyến chạy và giá nhiên liệu, nên hãy tính lại từ sổ của bạn.

Làm sao biết xe của tôi hòa vốn ở bao nhiêu km có hàng?

Lấy tổng chi phí trong tháng chia cho cước bình quân mỗi km có hàng. Trong ví dụ, 122,2 triệu đồng chia 18.000 đồng cho ra 6.789 km có hàng, tương đương 75,4% của 9.000 km chạy trong tháng. Nếu tỷ lệ thực tế của xe thấp hơn mức đó, xe đang lỗ.

Nên mua thêm xe hay thuê ngoài nhà xe?

Mua xe làm biên gộp cao hơn khi tỷ lệ có hàng ổn định, nhưng kéo theo khấu hao và lãi vay cố định. Thuê ngoài giữ chi phí cố định thấp và cần ít vốn hơn ban đầu, đổi lại biên gộp mỏng và phụ thuộc nhà xe. Hãy tính điểm hòa vốn của xe dự định mua trước khi quyết định, và so sánh với biên gộp của việc thuê lại.

Doanh thu vận tải quốc tế có phải nộp thuế giá trị gia tăng không?

Theo Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 và hướng dẫn tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP, vận tải quốc tế thuộc diện thuế suất 0%. Đây là kết quả tôi đối chiếu, không phải tư vấn thuế. Với dịch vụ logistics thực hiện tại Việt Nam và các khoản chi hộ, hãy hỏi kế toán về thuế suất và chứng từ cụ thể.

Bảng tính này dùng để nộp thuế được không?

Không. Bài này tính lợi nhuận quản trị để ra quyết định. Lợi nhuận tính thuế phải theo sổ kế toán và quy định thuế hiện hành, do kế toán hoặc tư vấn thuế được cấp phép xác định.

Thấy hữu ích? Gửi cho một founder bạn quen
Bộ 6 Ebook Thực Chiến

Pitch Deck · Định Giá · BOD · Cap Table A–Z · Go To Market

🎯 Đúng chủ đề bài này: Ebook "13 Bước Xây Dựng Công Ty"

Toàn bộ framework từ 16 founders đã gọi được 300+ tỷ VND. Nhận link trong 3 phút.

Xem Chi Tiết →
từ 999.000đ · Nhận ngay
🤖 Fundraising AI Agent

Muốn AI review pitch deck & tài chính của bạn ngay?

Upload deck, nhận phân tích điểm yếu theo góc nhìn NĐT, hỏi đáp không giới hạn về định giá, cap table, gọi vốn — AI được train từ 14 năm kinh nghiệm thực chiến của Hải H Nguyễn.

Dùng Thử Ngay →
agent.beginguru.com
🎯 BeginGuru Fundraising Coach 1vs1

Doanh Nghiệp Doanh Thu >1 Triệu USD/Năm?

Có thể tham gia chương trình Coaching 1vs1 trong 03 tháng (Học phí 350.000.000đ) — thực chiến như các doanh nghiệp Nina Ecom Center, VinCSS, VietContent, HOPE, VCO Group, Vua Cua, Ana Academy, Baumarkt, Erent. Điền thông tin công ty tại link đăng ký — nếu phù hợp, BeginGuru sẽ liên hệ để bạn Zoom Call 45 phút tìm hiểu với chuyên gia Hải H Nguyễn.

Điền Thông Tin Đăng Ký →
Dành cho doanh nghiệp doanh thu >1 triệu USD/năm
Hải H Nguyễn

Hải H Nguyễn

Forbes 30 Under 30 Asia 2017 · Founder BeginGuru

14 năm kinh nghiệm gọi vốn thực chiến, hơn 26.000 giờ làm việc với founders, BOD 06 công ty ở Việt Nam và Mỹ. Đang ngồi HĐQT Vua Cua, nơi kênh B2B qua BigC có kỳ hạn thanh toán 30 đến 60 ngày làm cạn dòng tiền, và từng điều hành ViVi Digital.

🎁 Tặng miễn phí · Chapter PDF

Trước khi rời đi —
nhận chapter miễn phí

"7 Sai Lầm Định Giá Startup Phổ Biến Nhất" — chapter trích từ Ebook Cách Định Giá Startup A–Z, gửi ngay về email, hoàn toàn miễn phí.

✓ Đã gửi! Kiểm tra email của bạn trong 1–3 phút. Xem trọn bộ 6 Ebook — chỉ 999.000đ →